Вирусот шамонда првпат во историјата премина на човек: Научниците откриваат дали има причина за страв

Точка

30/10/2026

16:48

644

Големина на фонт

а а а

Вирусот шамонда, кој досега беше познат како причинител на инфекции кај животните, првпат е потврден кај човек.

Станува збор за пациент во Франција со сериозно нарушен имунитет, кој починал на почетокот на октомври, а експертите истакнуваат дека засега нема докази оти вирусот претставува опасност за пошироката популација.

Француските здравствени власти на 7 октомври биле известени за случај на инфекција кај пациент што се лекувал од тешко невролошко заболување во болница во Лион. Вирусот бил пронајден во повеќе биолошки примероци, со што била потврдена инфекцијата. Пациентот починал на 9 октомври, но сè уште се испитува во колкава мера вирусот придонел за неговата здравствена состојба и смртниот исход.

Според податоците на француската агенција за јавно здравје, пациентот бил тешко имунокомпромитиран, што значи дека неговиот имунолошки систем бил изразито ослабен. Истражувањата покажале дека вирусот бил присутен во организмот повеќе недели, а подоцна се појавиле и сериозни невролошки симптоми.


Што велат научниците за ризикот за луѓето?

Научниците сметаат дека овој случај е значаен бидејќи станува збор за првиот забележан пренос на вирусот шамонда на човек, но предупредуваат дека еден случај не е доволен за да се заклучи дека вирусот претставува сериозна закана за јавното здравје, пренесува „Science Media Centre“.

Професорот Том Соломон од Универзитетот во Ливерпул оцени дека ризикот за општата популација моментално е многу низок. Како што објасни, вирусот со години е присутен меѓу животните, а досега немало потврдени инфекции кај луѓето. Тоа, според него, укажува дека преносот на човек веројатно е исклучително редок.

Тој истакна и дека пациентот имал сериозно нарушен имунитет, поради што можел да биде особено подложен на инфекција што кај повеќето луѓе можеби не би предизвикала потешки последици.

Слична процена изнесе и професорот Бен Бренан од Универзитетот во Глазгов. Тој предупреди дека откривањето на вирусот кај лице со изразито ослабен имунитет не значи автоматски дека тој претставува значителен ризик за здравите луѓе. Сепак, додаде дека се потребни дополнителни истражувања за да се утврди дали вирусот може да предизвика заболување кај лица што немаат здравствени проблеми.

Професорот Алан Кол од Ливерпулската школа за тропска медицина оцени дека инфекциите кај луѓето би можеле да бидат ретки, со оглед на тоа што вирусот веќе подолго време е присутен меѓу животните, а досега немало други потврдени случаи.

Научниците, меѓутоа, нагласуваат дека сè уште не е познато дали луѓето можат да се заразат без симптоми, колку често инфекцијата би можела да предизвика сериозно заболување и дали постојат околности во кои вирусот би можел полесно да се пренесува на луѓето.


Како се пренесува вирусот и кои животни ги погодува?

Вирусот шамонда припаѓа на групата ортобуњавируси, а првпат бил откриен кај говеда во Нигерија во 1965 година. Освен кај говеда, регистриран е и кај овци, кози, коњи и алпаки.

Кај животните главно се пренесува преку убод од ситни инсекти од родот „Culicoides“, познати како мушички што се хранат со крв. Кај заразените животни можат да се појават покачена температура, дијареја, малаксаност и намалено производство на млеко, додека кај некои видови инфекцијата може да биде поврзана и со проблеми во бременоста и развојот на плодот.

Вирусот во Европа првпат бил откриен во текот на летото 2026 година, а потоа бил регистриран на фарми во повеќе земји. Француските власти сметаат дека пациентот најверојатно се заразил преку убод од заразена мушичка, бидејќи живеел во подрачје во кое вирусот претходно бил регистриран кај животните. Сепак, овој начин на пренос сè уште не е дефинитивно потврден.


Нема докази за пренос од човек на човек

Светската здравствена организација наведува дека досега е пријавен само еден случај на инфекција кај човек и дека поради тоа информациите за можниот тек на болеста кај луѓето се многу ограничени. Исто така, нема докази дека вирусот се пренесува директно од човек на човек.

Европскиот центар за превенција и контрола на болести („ECDC“) соопшти дека ситуацијата внимателно се следи и дека се во тек дополнителни епидемиолошки и лабораториски истражувања, како и истражувања за преносот на вирусот. Целта е да се утврди како дошло до инфекцијата и дали постои можност за појава на нови случаи.

Засега не е утврден ризик за општата популација, а стручњаците порачуваат дека нема причина за тревога. Сепак, првиот случај на инфекција кај човек покажува колку е важно да се следат вирусите што циркулираат меѓу животните и навремено да се истражува можноста за нивно преминување на луѓето.