Сè уште нема докази за постоење живот надвор од Земјата, но научниците постојано ја набљудуваат вселената и бараат можни знаци што би покажале дека, всушност, не сме сами во Универзумот.
Сега тим од Центарот за астрофизика Харвард и Смитсонијан и Универзитетот во Орегон објави важно откритие: радиосигнал што доаѓа директно од егзопланета, односно планета надвор од Сончевиот Систем.
Претходно откриените радиосигнали во системи во кои се наоѓаат планети не можеа недвосмислено да се поврзат со самите планети, наместо со ѕвездите околу кои орбитираат, пренесува „Science Alert“.
Меѓутоа, не станува збор за вонземјани кои се обидуваат да воспостават контакт.
Сигналот потекнува од аурората на егзопланетата, која настанува кога наелектризирани честички стапуваат во интеракција со атмосферата и магнетното поле и притоа ослободуваат енергија. Аурори постојат и на Земјата, каде што ги гледаме како северна и јужна поларна светлина.
„Иако ауроралните радиоизблици се забележуваат на планетите во Сончевиот Систем и кај некои ултраладни џуџести ѕвезди, ниту една радиодетекција досега не можеше недвосмислено да се поврзе со планета надвор од Сончевиот Систем, а не со нејзината матична ѕвезда“, наведуваат истражувачите во својот труд.
Тие, исто така, додаваат:
„Откривме брзи, повторувачки и силно кружно поларизирани изблици, како и континуирана емисија, на фреквенции од 0,85 до 3,5 GHz.“
Тоа се фреквенциите што истражувачите ги следеле со помош на мрежата радиотелескопи „MeerKAT“ во Јужна Африка, во текот на четири одделни набљудувања во 2025 и 2026 година.
Вниманието на телескопите било насочено кон ѕвездата Бета Пикторис, оддалечена околу 63,4 светлосни години, околу која орбитираат три познати планети: Бета Пикторис б, Бета Пикторис ц и Бета Пикторис д.
Во текот на набљудувањата биле забележани кратки радиосигнали што се повторувале, при што радиобрановите биле силно кружно поларизирани. Тоа е карактеристичен потпис на сигналите што настануваат од аурори.
Користејќи ги исклучително сјајните галактички јадра, познати како квазари, како референтни точки на мапата на небото, истражувачите со голема сигурност успеале да утврдат дека сигналите ги емитува планетата Бета Пикторис б, а не ѕвездата Бета Пикторис.
Бета Пикторис е ѕвезда од „ран тип“, што значи дека е потопла, поголема и структурно поинаква од ѕвездите како нашето Сонце.
„Ниту еден познат физички механизам што предизвикува радиоемисија кај ѕвездите од ран тип не може да ја објасни забележаната емисија“, наведуваат истражувачите.
Истражувачите потоа покажале колку ваквото издвојување на радиосигналот може да биде корисно. Неговите карактеристики укажуваат на нестабилност на електронскиот циклотронски мазер (ECMI), истиот процес што создава аурори на Земјата и Јупитер.
Освен тоа, „ECMI“ може да обезбеди информации и за магнетното поле на планетата.
Се чини дека Бета Пикторис б има особено силно магнетно поле, што е во согласност со претходните модели на планетата и нејзиното динамо, односно внатрешните процеси што го создаваат магнетното поле.
„Ова претставува прво директно мерење на јачината на магнетното поле на една егзопланета и е во согласност со предвидувањата на моделите на динамото за млада, масивна џиновска планета“, наведуваат истражувачите.
Според нивните пресметки, планетата б има исклучително силно магнетно поле, илјадници пати посилно од Земјиното, додека нејзината аурорална радиоемисија би можела да биде поттикната од брзата ротација. На планетата ѝ се потребни само осум до девет часа за да се заврти околу својата оска.
Бета Пикторис б првпат беше откриена во 2008 година и е огромна – нејзината маса е приближно 10 пати поголема од масата на Јупитер.
Сега таа стана и првата егзопланета од која е откриен јасен радиосигнал.
Истражувачите сега го насочиле вниманието кон други планети. Конкретно, кон уште седум познати џиновски егзопланети во пет блиски ѕвездени системи, кои наскоро би можеле да бидат анализирани на ист начин како Бета Пикторис б.
„Подобрувањето на чувствителноста на инструментите за околу пет до седум пати, што се очекува од радио-опсерваториите од следната генерација, ќе овозможи нивно откривање“, наведуваат истражувачите.
Истражувањето сè уште не е објавено во рецензирано научно списание, но е достапно на платформата „arXiv“.
Денес
