Длабоко под езерото Лах во западна Германија, научниците забележуваат знаци дека вулканскиот систем не е изгаснат.
Повеќе од 500 микроземјотреси, движењето на магматските флуиди и емисиите на вулкански CO₂ укажуваат на активни процеси длабоко под површината. Сепак, експертите не очекуваат нова ерупција во блиска иднина.
Германија не е земја што вообичаено се поврзува со активни вулкани, но регионот Ајфел крие вулкански систем кој и понатаму е геолошки активен. Во центарот на вниманието се наоѓа езерото Лах (Laacher See) во сојузната покраина Рајнланд-Пфалц. Езерото се наоѓа во кратерот на вулкан кој последен пат еруптирал пред околу 13.000 години, пишува „Јуроњуз“.
Новите истражувања покажуваат дека длабоко под површината и понатаму се одвиваат процеси карактеристични за активните вулкански подрачја.
Помеѓу септември 2022 и август 2023 година, научниците со помош на повеќе сеизмолошки станици регистрирале над 500 локални микроземјотреси под езерото. Повеќето од овие потреси се толку слаби што луѓето на површината воопшто не можат да ги почувствуваат.
Особено интересни се т.н. длабоки земјотреси со ниска фреквенција (ДЛФ). Ваквите земјотреси во светот се поврзуваат со движењето на магматските флуиди на големи длабочини.
„ДЛФ-земјотресите се сметаат за показател за движење на магматските флуиди на голема длабочина“, објаснил Торстен Дам, раководител на Одделот за физика на земјотреси и вулкани во германскиот истражувачки центар „ГФЗ“.
Слична појава редовно се регистрира под активните вулкани на Исланд, во Јапонија и на Камчатка.
Според истражувањата, магматските флуиди можат да се акумулираат на длабочина од приближно 12 до 14 километри. Станува збор за течности и гасови што се ослободуваат од растопените карпи, меѓу кои се вода, кислород, сулфурни соединенија и халогени.
Нивното движење може да предизвика земјотреси, но и да влијае врз експлозивноста на евентуална идна вулканска ерупција.
Научниците сметаат дека овие флуиди би можеле да се издигнуваат од горната обвивка кон Земјината кора долж раседната зона Охтендунг. Истражувањата, исто така, укажуваат на постоење на еден вид подземен резервоар, односно можна магматска комора, на длабочина од 12 до 14 километри.
Според поновите податоци, оваа структура хоризонтално се протега на повеќе од 15 километри под подрачјето на сеизмичка активност.
Дополнително внимание кај научниците привлече настанот во ноќта на 10 октомври 2025 година, кога за само 12 часа биле регистрирани околу 92 мали земјотреси. Сепак, нивната јачина била многу мала. Најсилниот имал магнитуда од само 0,9. Во текот на последните пет години во источен Ајфел биле регистрирани вкупно четири просторно ограничени подрачја во кои се појавувале вакви длабоки земјотреси со ниска фреквенција.
Покрај тоа, истражувањата откриле и континуирано испуштање CO₂ од магматско потекло. „ГФЗ“ во 2024 година спровел мерења на две локации околу езерото Лах и на двете регистрирал емисии на таков гас.
Кога сите податоци ќе се разгледаат заедно, тие укажуваат дека длабоко под Ајфел и понатаму се одвиваат активни геолошки процеси. И покрај тоа, научниците предупредуваат дека нема причина да се очекува скора ерупција на вулканот.
Една од клучните причини е фактот што засега нема знаци за значително издигнување на магмата кон површината.
„Издигнувањето на магмата кон плитките слоеви на Земјината кора речиси секогаш е проследено со роеви високофреквентни земјотреси. Таква активност досега не е регистрирана во источен Ајфел“, изјавил Јоахим Ритер од Геофизичкиот институт „КИТ“.
Торстен Дам додал дека нема ниту докази за издигнување на Земјината површина, што би требало да биде јасно забележливо во случај на масовно продирање на магмата кон површината.
Научниците, исто така, истакнуваат дека за повторно полнење на горната магматска комора би можеле да бидат потребни уште многу илјади години.
Последната ерупција на вулканот кај езерото Лах била огромна. Најновите истражувања проценуваат дека се случила пред 13.084 години, односно околу 184 години порано отколку што претходно се сметало.
Ерупцијата била толку силна што вулканскиот пепел најверојатно стигнал до стратосферата, на височина од приближно 30 километри. Ветровите потоа го разнеле илјадници километри – на север сè до Шведска, а на југ до северна Италија.
Во долината на Рајна се формирал слој од вулканска пепел и пемза дебел околу седум метри, додека во непосредна близина на вулканот достигнувал дури 60 метри. На подрачјето на денешните Келн и Бон, слојот од пепел бил дебел до еден метар.
Се проценува дека ерупцијата траела околу 10 дена, со неколку периоди на релативно затишје. Нејзината експлозивна моќ била еквивалентна на приближно 500 атомски бомби како онаа фрлена врз Хирошима.
Дури по ерупцијата се формирало денешното езеро Лах.
