Консумирањето на овие намирници може да го загрози здравјето на мозокот и да го зголеми ризикот од деменција

Точка

31/08/2026

08:06

145

Големина на фонт

а а а

Деменцијата е еден од сè поизразените здравствени проблеми на современото општество, а бројот на луѓе кои се соочуваат со различни облици на когнитивен пад од година во година расте. На нејзиниот развој влијаат бројни фактори, вклучително генетиката, животните навики и здравствената состојба, додека сè поголемо внимание се посветува и на улогата на исхраната.

Одредени намирници и прехранбени навики можат негативно да влијаат врз здравјето на мозокот. Меѓу нив особено се издвојува преработеното месо, како салами, колбаси и слични производи. Ваквите намирници често содржат големи количества сол и нездрави масти, а нивното често консумирање може неповолно да влијае врз здравјето на крвните садови, што е важно и за зачувување на когнитивните функции.

Проблем може да претставува и ултрапреработената храна, која често е богата со додадени шеќери, сол, различни адитиви и конзерванси. Високиот внес на таквите производи се поврзува со полоши здравствени исходи, вклучително и со поголем ризик од когнитивен пад.


Одредени истражувања укажале и на можна поврзаност меѓу многу високото консумирање лута храна, особено чили пиперки, и послабите когнитивни способности. Сепак, ваквите наоди треба да се толкуваат внимателно бидејќи прехранбените навики сами по себе не значат дека кај некое лице ќе се развие деменција.

Особено внимание треба да се обрне и на алкохолот. Неговото влијание врз здравјето на мозокот зависи од количината и зачестеноста на консумирањето. Додека порано можеше да се наидe на тврдења дека малите количества алкохол имаат заштитно дејство, поновите сознанија предупредуваат дека не се препорачува употреба на алкохол како начин за превенција на деменцијата. Прекумерното консумирање алкохол може да го зголеми ризикот од оштетување на мозокот и когнитивни проблеми.

На списокот на производи чие консумирање е пожелно да се ограничи се наоѓаат и засладените пијалаци и храната со големи количества додаден шеќер. Долгорочниот висок внес на шеќер може да придонесе за метаболички и кардиоваскуларни проблеми, кои исто така се поврзани со здравјето на мозокот.


Сепак, за зачувување на когнитивните функции се препорачува исхрана која се темели на разновидни и нутритивно вредни намирници. На менито почесто би требало да се најдат овошје и зеленчук, интегрални житарки, мешунки, јаткасти плодови, семиња и риба богата со омега-3 масни киселини, како лососот и скушата.

Таквата исхрана обезбедува влакна, витамини, минерали, здрави масти и антиоксиданси, а истовремено може да придонесе за подобро здравје на срцето и крвните садови. Бидејќи здравјето на крвотокот и функцијата на мозокот се тесно поврзани, урамнотежената исхрана претставува еден од важните елементи на здравиот животен стил.

Иако ниту една намирница сама по себе не може да ја спречи деменцијата, долгорочните прехранбени навики можат да имаат значајна улога во зачувувањето на здравјето на мозокот и намалувањето на бројни фактори на ризик поврзани со когнитивниот пад.