Големите морски цицачи, меѓу кои се грбавите китови, финвалите и шилестите китови, сега во текот на летото ги користат отворените води покрај брегот за да се хранат. Станува збор за област во која историски не се задржувале бидејќи морскиот мраз им го оневозможувал пристапот, пишува Би-би-си.

Затоплувањето на морето и топењето на ледените површини ги промениле условите, а китовите се приспособиле на нив. Научниците овој феномен го нарекуваат арктичко „интензивно сезонско хранење“ и го сметаат за дел од големата промена на екосистемот долж источниот брег на Гренланд.

Промената е видлива и во резултатите од истражувањата. Истражувањата спроведени од бродови во овој регион до 2006 година не регистрирале ниту еден грбав кит. Една година подоцна биле забележани седум, додека до 2024 година бројот на регистрирани забележувања пораснал на 150.

Во текот на летата во 2015 и 2024 година, истражувачите за првпат систематски од воздух ги проучувале беззабите китови — група во која спаѓаат финвалите, шилестите и грбавите китови долж брегот на источен Гренланд.

Радикални промени

Податоците од овие истражувања биле споредени со следењето на 15 китови опремени со сателитски предаватели, како и со сведоштвата на инуитските ловци. Раководителот на истражувањето, професорот Мадс Петер Хајде-Јоргенсен, заклучил дека сите податоци укажуваат на „голема промена на еколошкиот режим“.

Се проценува дека во текот на летото 2024 година Гренландското Море го посетиле околу 4.000 грбави китови, 6.000 финвали и 6.000 шилести китови. Професорот Хајде-Јоргенсен од Гренландскиот институт за природни ресурси за Би-би-си Њуз изјавил дека промените во овој регион се исклучително големи.

„Промените во овој регион веројатно се најрадикалните што можеме да ги видиме каде било во субарктичкиот појас“, истакнал тој.

Како главни двигатели на промените, научниците ги наведуваат зголемувањето на температурата на морето и поголемата достапност на храна. Се чини дека китовите се хранат со риби кои поради потоплите услови се преселиле во водите на источен Гренланд. Се проценува дека трите наведени видови во текот на летото јадат најмалку 800.000 тони риба и крил.

„Другите видови го губат своето живеалиште“

Студијата, притоа, не дава конечен одговор на прашањето дали зголемувањето на бројот на китови значи и раст на нивната популација или, пак, станува збор за преселување на животните од други области.

Научниците со кои разговарал Би-би-си изразија загриженост поради можноста животните да пристигнуваат од западниот дел на Гренланд. Станува збор за чувствително прашање на Гренланд, каде што некои видови китови сè уште се ловат.

Авторите на студијата истакнуваат дека нивните резултати покажуваат оти овие „опортунистички“ беззаби китови се приспособуваат на промените, а можно е новите услови дури и да им одговараат.

Истовремено, промените создаваат проблеми за другите арктички видови, предупредил професорот Хајде-Јоргенсен.

Нарвалите и белугите го делат живеалиштето со новодојдените видови, кои понекогаш можат и да ги истиснат.

„За некои видови климатските промени не се нужно проблем – тие отвораат нови можности. Други видови, меѓутоа, го губат своето живеалиште“, заклучил професорот Хајде-Јоргенсен.

Студијата е објавена во научното списание „Frontiers in Marine Science“.