Кинеската компанија за производство на мемориски чипови „ChangXin Memory Technologies“ (CXMT) оствари неверојатен прв ден на Шангајската берза, откако нејзините акции пораснаа за дури 466 проценти. Овој берзански успех ја катапултираше пазарната капитализација на „CXMT“ на 484 милијарди долари, со што стана највредната кинеска компанија котирана на берзата во континентална Кина, надминувајќи го дури и гигантот за интернет-трговија „Tencent“.

Неверојатно деби на Шангајската берза

Во рамките на иницијалната јавна понуда (IPO), која воедно е и најголемата во Азија во 2026 година, компанијата на првиот ден од тргувањето, 27 јули, на берзата „STAR Market“ собра 8,6 милијарди долари. Цената на акцијата експлодираше, а пазарната вредност на компанијата достигна околу 3,3 билиони јуани. Средствата обезбедени со излегувањето на берзата, „CXMT“ планира да ги искористи за модернизација на своите производствени линии, унапредување на технологијата за динамичка работна меморија (DRAM), како и за понатамошно истражување и развој на идните генерации мемориски чипови.

Со ова, „CXMT“ сака директно да им конкурира на глобалните гиганти како „Samsung“, „Micron“ и „SK Hynix“, кои во моментов контролираат најголем дел од светскиот пазар на меморија. Успешното деби на „CXMT“ го одразува силниот интерес на инвеститорите за домашните технолошки компании, поттикнат од настојувањата на Кина да постигне технолошка самостојност, особено во стратешки важниот сектор на полупроводници. Кинеската влада, преку иницијативи како „Made in China 2025“, вложува значителни средства во развојот на домашната индустрија за чипови со цел да ја намали зависноста од странските добавувачи.

Побарувачка поттикната од вештачката интелигенција

Растот на „CXMT“ доаѓа во период на засилени геополитички тензии меѓу САД и Кина, како и глобален недостиг на мемориски чипови, предизвикан од експанзијата на вештачката интелигенција (AI). Експлозијата на AI технологијата создаде огромна побарувачка за мемориски чипови со високи перформанси, што доведе до драматичен раст на приходите кај производителите. Само во првиот квартал од 2026 година, приходите на „CXMT“ пораснале за повеќе од 700 проценти во споредба со истиот период минатата година, достигнувајќи 7,5 милијарди долари.

Поради огромната побарувачка и желбата за намалување на трошоците, бројни производители на уреди бараат алтернативи на постојните добавувачи. Неодамнешни медиумски извештаи открија дека „Apple“ побарал од администрацијата на Трамп дозвола за купување меморија од „CXMT“, и покрај тоа што Пентагон ја стави компанијата на црната листа. Интерес покажаа и други големи играчи. „Gigabyte“ веќе најави дека ќе додаде поддршка за „CXMT RAM“ во дел од своите матични плочи, додека извештаите сугерираат дека и „Dell“, „HP“, „Lenovo“ и „Asus“ размислуваат за користење на нивните производи.

Технолошки предизвици и покрај финансискиот успех

И покрај берзанскиот триумф, пред „CXMT“ стојат и сериозни предизвици. Компанијата и натаму се соочува со технолошко заостанување во однос на водечките светски производители. Основана во 2016 година, „CXMT“ своите први „DDR5 RAM“ производи ги претстави минатата година, но тие и понатаму се „приближно една генерација“ зад најсовремените чипови на „Samsung“, „SK Hynix“ и „Micron“. Според податоците на „Counterpoint Research“, во јуни 2026 година „CXMT“ имал осум проценти удел на глобалниот RAM пазар.

Посебен предизвик претставува сегментот на меморија со високи перформанси (HBM), која е клучна за напредните AI апликации, каде што технолошкиот јаз е најголем. Аналитичарите истакнуваат дека на „CXMT“ му недостига пристап до најсовремената опрема за производство на чипови, како што се машините за екстремна ултравиолетова (EUV) литографија, што поради американските санкции би можело дополнително да го ограничи нивниот понатамошен технолошки напредок.