Во петтата година од најкрвавиот европски конфликт во последните генерации, засега нема знаци дека е подготвен да се откаже од првичните цели на својата „специјална воена операција“. Но, тоа би можело да се промени ако воената среќа дополнително се сврти во корист на Киев, пишува „Волстрит џурнал“.

И јастребите признаваат дека победа не е можна

Повиците за прекин на војната не доаѓаат само од деловните елити и полибералните делови на рускиот естаблишмент. Некои од најпознатите руски јастреби, исто така, сè поотворено го изразуваат уверувањето дека Москва едноставно нема капацитет за целосна победа над Украина.

Еден од нив е Олег Царјов, поранешен украински пратеник кој во 2014 година побегнал во Русија, а следната година бил тешко повреден во обид за атентат што ѝ се припишува на украинската разузнавачка служба. Царјов бил еден од главните кандидати на Путин за водач на проруски марионетски режим што Кремљ планираше да го постави во Киев на почетокот на 2022 година.

Во објава на Телеграм минатиот месец, Царјов предупредил дека руската пропаганда создала опасна илузија за неизбежна победа. „Експертите за создавање алтернативна реалност го убедија не само населението, туку и самите себе дека илузијата што ја создале всушност е реалност. Порано или подоцна, тие светови на илузија и реалност мора да се судрат. А сега тоа се случува на најболниот можен начин“, напишал тој.

Друг „тврдолинијаш“, историчарот и поранешен функционер на Кремљ, Алексеј Чадаев, кој го води истражувачкиот центар за војување со дронови „Ушкујник“, истакнал дека продолжувањето на војната во оваа насока „не е само пат кон ’непобеда‘, туку кон целосен пораз“. Тој повикал на пауза за Русија да може да се реорганизира за следната фаза.

Василиј Кашин, директор на Центарот за сеопфатни европски и меѓународни студии при Високата школа за економија во Москва, минатиот месец објавил напис за кој многу се расправаше. Тој тврди дека Украина неизбежно ќе остане антируска и прозападна земја, особено откако стотици илјади Украинци биле убиени или осакатени во војната.

Тој рекол дека целта за поставување пријателски режим во Киев, една од првичните воени цели на Путин, повеќе не е реална. Кашин смета дека дури и голема ескалација, како атентат врз претседателот Володимир Зеленски и украинското раководство, веројатно би довела на власт „поактивна, поамбициозна и порадикална“ генерација украински лидери.

Поделби во Москва

Според Кашин, нуклеарното балансирање на работ на војна историски доведувало до замрзнување на конфликтите долж постојните линии на фронтот, што Москва може да го постигне и сега без ризик од целосна нуклеарна криза. Исто така, како што напишал не ѝ е во интерес на Русија да го уништува својот технолошки и човечки потенцијал „ловејќи имагинарни цели“ на бојното поле кај Мала Токмачка, град на југот на Украина што стана синоним за руската немоќ да напредува.

Ставовите на Кашин, секако, не се општоприфатени. Во истото списание, рускиот академски јастреб Сергеј Караганов повторно се заканувал со нуклеарна војна против Западот доколку Украина не се предаде.

Руските аналитичари велат дека попрагматичниот пристап, кој ги признава границите на руската воена моќ, има поддршка во делови од Кремљ, вклучувајќи го влијателниот заменик-шеф на кабинетот на Путин, Сергеј Кириенко, надворешната разузнавачка служба СВР и економскиот блок што сака враќање кон некаков вид нормалност.

Патот на ескалација, можеби кон балтичките држави и други подрачја, го поддржува сè помоќната Втора управа на ФСБ, домашната безбедносна служба. Го поддржува и шаренолика група воени пропагандисти, аналитичари и воени доброволци кои сакаат историски прекин со Западот, што би помогнало Русија да се трансформира во православна мешавина од иранска теократија и севернокорејски тоталитаризам.

Путин не покажува знаци дека го променил мислењето

„Се чини дека во петтата година од војната, некои почнуваат да сфаќаат дека продолжувањето на конфликтот уште една или две години значително не ја подобрува преговарачката позиција на Русија. Сè поочигледно е дека е време тоа да заврши“, изјавил Александар Габуев, директор на „Carnegie Russia Eurasia Center“ во Берлин.

„Дискусијата за тоа во рамките на елитата почнува да се нормализира, со сите неопходни изрази на лојалност. Но, дали Путин сфаќа дека е во ќорсокак и дека војната сега носи сè помалку корист? Тоа не го знаеме. Ништо не укажува дека го променил мислењето“, додал тој.

Природата на силно милитаризираната руска држава прави малку веројатно Путин да ги послуша гласовите на разумот, изјавил Павло Климкин, поранешен украински министер за надворешни работи. „Војната е модус вивенди на овој режим; тоа е како да возите велосипед – ако застанете, паѓате“, рекол тој.

Руски функционери велат дека се подготвени да разгледаат прекин на војната доколку САД ја принудат Украина да се придржува до „договорот од Енкориџ“, што е референца на договорот што наводно бил постигнат меѓу Путин и претседателот Трамп на Алјаска во август минатата година. Тој договор би вклучувал украинско предавање на силно бранетиот појас градови во северен Донецк. Киев го одби тоа, а руските сили оттогаш постигнаа само минимален напредок во регионот.

„Мировните преговори се во застој и всушност не дадоа никакви резултати, бидејќи Русите чекаат Американците на преговарачката маса да им ги испорачаат нивните максималистички барања, кои не успеаја да ги остварат по воен пат“, истакнала Каја Калас, високата претставничка на Европската Унија за надворешни работи и безбедносна политика. „Секако, тоа е нешто што Украина не може да го прифати. Дури и претседателот Зеленски да се согласи на тоа, народот нема“, додала таа.

Нови руски напади и украински удари длабоко во заднината

Путин во последните денови одлучил да ги засили ракетните удари врз Киев и други украински градови. Во тешките напади во понеделникот вечерта биле убиени 22 цивили, а повеќе од 100 биле ранети, што бил еден од најкрвавите напади во целата војна. На состанок со безбедносни функционери неколку часа претходно, Путин рекол дека Украина ќе мора да се соочи со „нов квалитет на целиот конфликт“.

Ескалацијата на нападите врз Киев, наводно, следела како одмазда за украинскиот напад со дрон за кој Русија тврди дека убил студентки во дом на наставнички факултет во Старобилск, украински град под руска окупација. Украинските функционери рекле дека таму целеле база на руски тимови за дронови. Обединетите нации и други независни агенции не добиле непречен пристап до подрачјето за да ги проверат тие тврдења.

Во последните денови, ударни дронови со среден дострел ја парализирале руската логистика во окупираните делови на Украина, што претставува значаен нов развој во војната. Често користејќи вештачка интелигенција, тие целеа цистерни со гориво и воени конвои на патиштата што ја поврзуваат Русија со Крим и со базите долж фронтот. Во Луганск и Доњецк било воведено рационализирање на горивото, а на Крим резервите веќе пресушиле.

Руските воени коментатори предупредуваат на скорешна украинска офанзива. Во последните недели Украина имала повеќе успеси во далекусежните удари низ европскиот дел на Русија, вклучувајќи го и нападот во средата врз нафтениот терминал во Санкт Петербург, токму во време кога родниот град на Путин бил домаќин на отворањето на годишната економска конференција.

Кампањата на Киев со дронови „го покажува разорниот потенцијал што украинските сили можат да ѝ го нанесат на Русија, но можеби ќе биде потребно време свеста за тоа да продре во општеството и да влијае врз донесувањето политички одлуки во Москва, бидејќи тие имаат цврста авторитарна контрола врз населението, а режимот е прилично единствен во однос на водењето на војната“, изјавил германскиот заменик-министер за одбрана Нилс Шмид.

Кремљ ја засилува цензурата

Во меѓувреме, руските ултрајастреби и безбедносниот естаблишмент се загрижени новите повици за прагматизам да не се прошират премногу. Провладиниот весник „Московски комсомолец“ минатиот месец избришал напис кој, без директно споменување на Украина, прераскажувал како поразите во минатите војни – како Кримската војна од 1853 до 1856 година и војната против Јапонија од 1904 до 1905 година – на крајот им донеле поголеми слободи и просперитет на обичните Руси.

Во понеделникот, на Телеграм-каналот на пензионираниот генерал Андреј Гуруљов, истакнат член на рускиот парламент, била објавена остра критика за застојот во Украина и неоправданиот оптимизам на руските команданти кои носат „розови очила“.

Неколку часа подоцна, Гуруљов на Макс, новата руска комуникациска услуга, објавил дека неговиот Телеграм-профил бил хакиран. Тоа наиде на општо неверување кај другите руски коментатори, кои сугерираа дека пензионираниот генерал бил принуден да ја цензурира непријатната вистина.