Истрагата за масовната полициcка корупција во Јужноафриканската Република ја закова нацијата пред екраните, која ги следи јавните сослушувања како нова сезона на напната крими-серија. Втората фаза од независната истрага за длабока корупција во полицијата на Јужноафриканската Република е завршена, а нов привремен извештај е доставен до претседателот Сирил Рамафоса. Комисијата ја предводи пензионираниот судија Мбуисели Мадланга, а е формирана минатата година по обвинувања од висок полициски функционер дека криминални групи се инфилтрирале во полицијата и државните структури.

Иако извештајот сè уште не е објавен за јавноста, досегашните 64 дена сослушувања и 32 сведоци открија серија тешки сомнежи за корупција, злоупотреби и кражби на докази, особено поврзани со нарко-сообраќај и високи полициски службеници. Следната, последна фаза од истрагата се очекува да започне следниот месец.

Здравствен тендер и тврдења за „лична врска наместо поткуп“

Еден од најконтроверзните случаи се однесува на тендер за обезбедување здравствени услуги за полицијата доделен на фирма на бизнисменот Вусимузи Матлала.

Високата полициска службеничка бригадир Рашел Матјенг, која го надгледувала процесот, е обвинета за неправилности заедно со уште десетина други службеници. Таа негира дека примила мито и тврди дека со Матлала имала приватна љубовна врска.

Пред комисијата изјавила дека од него добивала подароци, меѓу кои и скапи инјекции за слабеење „Оземпик“, кои ги побарала лично.

Матлала сè уште не сведочел. Тој се соочува со 25 кривични пријави, вклучувајќи обиди за убиство и киднапирања, но ги негира сите обвинувања.

Кокаин што исчезнувал од полициски складишта

Истрагата откри и сериозни пропусти во постапувањето со запленета дрога во 2021 година, кога во два одделни случаи исчезнале повеќе од 1,2 тони кокаин вреден десетици милиони долари.

Во првиот случај, во близина на Дурбан, биле запленети 541 килограм кокаин скриени во контејнер со животинска храна. Подоцна дрогата исчезнала од полициски магацин без соодветно обезбедување. Висок функционер од елитната единица „Хокс“ изјавил дека не биле земени ниту отпечатоци ниту ДНК траги и дека доказите биле чувани на несигурна локација.

Во вториот случај, во Јоханесбург, биле пронајдени уште 700 килограми кокаин во магацин. Дел од полицајците кои пристигнале на местото, наместо да го обезбедат, се сомничат дека се обиделе да ја присвојат дрогата. Еден од нив признал дека без налог влегол во објектот и наредил кокаинот да се товари во службено возило.

И во двата случаи подоцна биле покренати, а потоа и отфрлени обвиненија, поради недостиг на докази. Дополнително, дел од дрогата подоцна исчезнала и од државна лабораторија.

Лажен напад и нови апсења

Пред комисијата сведочел и Оупа Моготси, политичар кој е посочен како клучна фигура во вработување корумпирани кадри во полицијата, што тој го негира.

Тој првично тврдеше дека преживеал вооружен напад, но подоцна изнесе и други контроверзни тврдења, кои подоцна ги повлече. По повторното појавување пред комисијата, одби да одговара на дел од прашањата, по што беше уапсен под сомнение дека самиот го исценирал нападот.

Што следува

Комисијата треба да ја заврши последната фаза од истрагата во наредните месеци, по што се очекува финалниот извештај да биде доставен до претседателот и целосно објавен за јавноста.