Пет теснеци што го држат светот „за гуша“: Ако се затворат, глобалната економија може да застане

Точка

11/03/2026

00:08

402

Големина на фонт

а а а

Неколку тесни морски премини се клучни за глобалната трговија и енергетските пазари. Преку нив минува огромен дел од светската нафта, гас и товарен транспорт. Ако се блокира само еден од овие стратешки теснеци, цените на енергенсите, храната и транспортот може драматично да скокнат. Еве ги петте најважни „чокпоинти“ на планетата.

Ормуски теснец


Ормуски Теснец се наоѓа меѓу Иран и Оман и претставува еден од најважните енергетски коридори во светот. Преку овој теснец секој ден минува околу 20 проценти од светската нафта, што го прави критичен за глобалниот енергетски пазар. Поради тензиите во регионот, секоја закана за негово затворање веднаш ги вознемирува светските пазари.

Суецки канал


"Suez Canal" во Египет ги поврзува Медитеранот и Црвеното Море и претставува една од најважните трговски рути меѓу Европа и Азија. Преку каналот поминува околу 12 проценти од светската трговија.


Неговата важност стана очигледна во 2021 година кога бродот "Ever Given" го блокираше каналот и предизвика глобални проблеми во транспортот.

Малакански теснец


"Strait of Malacca" се протега меѓу Малезија, Индонезија и Сингапур. Тој е најпрометниот морски теснец во светот, преку кој минува огромен дел од трговијата за азиските економски сили како Кина, Јапонија и Јужна Кореја.

Баб ел-Мандеб


"Bab el-Mandeb Strait" се наоѓа меѓу Јемен и Џибути и претставува влез во Црвеното Море и кон Суецкиот Канал. Овој теснец е клучна врска меѓу Европа и Азија. Ако се затвори, бродовите би морале да пловат илјадници километри повеќе околу Африка.

Панамски канал


Панамскиот Канал во Панама ги поврзува Атлантскиот и Пацифичкиот океан и претставува една од најважните кратенки за светската трговија. Преку него минува околу 6 проценти од глобалната трговија, а без каналот бродовите би морале да го обиколуваат целиот јужен дел на Јужна Америка.


Иако океаните изгледаат огромни, глобалната трговија во голема мера зависи од неколку тесни точки. Блокада на само еден од овие премини може да предизвика сериозни нарушувања на пазарите, раст на цените на енергенсите и нов глобален економски шок.