[ВИДЕО] Иран удри на Рас Танура во Саудиска Арабија, рафинеријата привремено запре со работа: Какви ќе бидат последиците?

Точка

02/03/2026

09:41

1.825

Големина на фонт

а а а

Саудиската државна нафтена компанија „Aramco“ привремено ја запре работата на рафинеријата во Рас Танура по напад со беспилотно летало, јавуваат меѓународните медиуми, повикувајќи се на индустриски извори. Нападот доаѓа во контекст на ескалацијата на конфликтот меѓу Иран и САД и Израел, откако Техеран започна серија удари низ регионот како одговор на претходните напади врз негова територија.

Комплексот во Рас Танура, лоциран на источниот брег на Саудиска Арабија на Персискиот Залив, е еден од најголемите во Блискиот Исток. Рафинеријата има капацитет од околу 550.000 барели дневно и претставува клучен извозен терминал за саудиската сурова нафта. Според изворите, работата е запрена како превентивна мерка, а ситуацијата е ставена под контрола. Од „Aramco“ засега нема официјален коментар.

Нападот врз Рас Танура е дел од поширок бран удари што ги зафатија и други енергетски и трговски центри во регионот, меѓу кои Абу Даби, Дубаи, Доха, Манама и комерцијалниот дел на оманскиот град Дукм. Според извештаи, овие напади предизвикале сериозни нарушувања во поморскиот сообраќај и логистиката во Обединетите Арапски Емирати и Оман.

Реакцијата на пазарите беше моментална. Цената на „Brent“ суровата нафта скокна за околу 10 проценти во текот на денот, поради стравувањата од прекин во снабдувањето и потенцијално поширока дестабилизација на регионот. Саудиските енергетски капацитети и претходно биле цел на напади, особено во септември 2019 година, кога со координирани напади со дронови и ракети беа погодени постројките во Абкаик и Хураис, што привремено исфрли од употреба повеќе од половина од производството на саудиска сурова нафта и предизвика шок на глобалните пазари, пренесува "Reuters".

Овој најнов инцидент дополнително ја зголемува загриженоста за безбедноста на енергетската инфраструктура во Заливот и за стабилноста на глобалното снабдување со нафта. Иако рафинеријата во Рас Танура е затворена како мерка на претпазливост и нема информации за поголеми оштетувања, самата можност за продолжување на нападите го одржува притисокот врз пазарите и политичките центри.

Во поширока геополитичка смисла, нападот може да има сериозни последици за понатамошниот тек на конфликтот. Доколку продолжат ударите врз енергетски цели во Саудиска Арабија и другите заливски држави, постои ризик од директно вклучување на дополнителни регионални и глобални актери. Тоа би можело да доведе до проширување на војната надвор од рамките на тековната конфронтација меѓу Иран и неговите противници.

Покрај воената димензија, економските последици би можеле да бидат значајни: понатамошен раст на цените на нафтата, инфлаторен притисок врз глобалната економија и зголемена нестабилност на финансиските пазари. Во услови на веќе нарушени трговски и безбедносни баланси на Блискиот Исток, секој нов удар врз клучна инфраструктура како Рас Танура носи потенцијал да ја продлабочи кризата и да ја трансформира регионалната конфронтација во поширок меѓународен конфликт.