Сепак, беа покренати некои клучни процеси кои би можеле целосно да ја преобликуваат безбедносната карта на Европа и самата динамика на војната во Украина. Вториот ден разговорите зад затворени врати траеле околу два часа. Како што потврди и главниот американски преговарач Џаред Кушнер, најголемите несогласувања се однесувале на исклучително чувствителните територијални прашања.

Украина без двоумење ја одби руско-американската идеја

Уште пред средбата, Русите со помош на пратениците на Трамп го туркале предлогот за промена на административните граници, со цел на хартија да ја исполнат својата формална цел за преземање на целиот Донбас. Киев категорично ги одбил таквите идеи, повторувајќи дека не доаѓа предвид повлекување на војската надвор од границите на Доњецката област, над чиј дел и понатаму ја задржува контролата.

Бидејќи не успеале да постигнат договор за територијата, единствениот конкретен резултат од оваа средба останала големата размена на заробеници. Ако се суди според изјавите на руските и украинските претставници, тоа ќе биде најголемата размена од почетокот на војната.

Зеленски повеќе стравува од гневните ветерани отколку од опозицијата

Зеленски и неговиот политички врв сега се наоѓаат во исклучително незавидна ситуација. Официјален Киев строго инсистира на редоследот на чекорите: најпрво бараат целосен прекин на огнот, потоа јасни безбедносни гаранции, а дури потоа разговори за поширок воено-безбедносен договор. Истовремено, украинските генерали не се откажуваат од барањето војската да остане оперативна и силна.

Бидејќи стана сосема јасно дека западните сојузници сè уште не се подготвени да ја примат Украина во НАТО, Киев поставува ново барање. Тие бараат долгорочна финансиска поддршка од најмалку десет години, за да можат самостојно да одржуваат војска од неверојатни 800.000 до 900.000 војници. Во Киев сметаат дека само толку моќна воена сила би можела ефикасно да ги одврати Русите од некоја нова инвазија.

И самото украинско општество почна да го менува ставот кога станува збор за војната и мирот. До неодамна, секое споменување компромис со Москва автоматски се прогласуваше за чиста капитулација. Денес, меѓутоа, Украинците во јавноста сè поотворено предупредуваат на опасноста од целосен економски колапс. Се разбира, радикалната опозиција и дел од здруженијата и понатаму остро ја напаѓаат власта штом некој воопшто ги спомене преговорите со Русите.

Поделбите се чувствуваат и во самата војска. Додека обичните војници во рововите стануваат сè поуморни, високите воени команданти и понатаму цврсто ги отфрлаат каквите било отстапки. Политички гледано, Зеленски денес сериозно ја чувствува токму таа поларизација – државниот врв многу го загрижува тоа што ќе се случува во земјата и како ќе реагираат гневните воени ветерани кога војната еднаш ќе заврши. Токму поради стравот од реакцијата на домашната јавност, украинската делегација во Абу Даби морала да настапи со голема воздржаност.

Русите и Американците ги заобиколија европските лидери

Од друга страна, Русите пристигнале во Абу Даби со амбициозен план кој далеку ги надминува рамките на самото решавање на војната во Украина. Москва бара изградба на целосно нова безбедносна архитектура. За да ги принуди Киев и Западот на попуштање, Русија среде зима намерно ја уништува украинската енергетска мрежа, ставајќи ги Украинците во уште понеповолна преговарачка позиција.

Особено е интересно тоа што Москва упорно инсистирала Европа целосно да биде исклучена од преговорите. Русите, имено, сакаат САД да останат единствениот легитимен канал со кој ќе договараат поделба на сферите на влијание. Европските дипломати во Абу Даби буквално седеле на „резервната клупа“ и учествувале исклучиво на споредни состаноци.

Европејците неодамна во заедничкото соопштение на Европскиот совет дури и попуштија, порачувајќи дека се подготвени да разговараат за новата европска безбедност и пред војната во Украина официјално да заврши, што претставува големо отстапување од нивната досегашна политика. Но, тоа воопшто не ги омекнало Русите. Сите обиди на Европа се сведоа на одвоени средби на нејзините советници со Американците и Украинците, како и усвојување некаква изјава за зачувување на територијалниот интегритет на Украина, што во практика е само повторување на одамна познатите ставови.

Нова Јалта во Кина: Трилатерален самит на Трамп, Путин и Си

Следните потези ќе зависат од Москва, при што Европа – со евентуално некоја отстапка што ќе мора да ја измоли од Вашингтон – и понатаму ќе остане обичен набљудувач. Се разбира, европските лидери можат да ги одбиваат условите што Американците, Русите и Украинците ќе ги стават на маса, но тешката економска и безбедносна ситуација на крајот ќе ги принуди на лоши компромиси во име на конечното решение.

Во практика, тоа значи дека Вашингтон и Москва ќе ја кројат картата на Европа и ќе одлучуваат каде ќе биде распоредена војската, а европските лидери само ќе го добијат договореното на потпис. Русите совршено ја препознаваат оваа ранливост на европската заедница, па намерно ја заобиколуваат Западна Европа и сакаат да ги наметнат своите услови преку директен договор со САД.

Колку се сериозни Русите и колку навистина повторно се исцртува светската карта, најдобро покажува податокот дека Пекинг и официјално ги потврди разговорите за историска средба на Доналд Трамп, Владимир Путин и кинескиот лидер Си Џинпинг. Трилатералниот самит треба да се одржи во рамките на состанокот на лидерите на АПЕК во кинескиот град Шенжен, на 18 и 19 ноември.

Русите веќе најавуваат дека Путин и Трамп во Кина ќе разговараат токму за мировниот договор за Украина, а на таа преговарачка маса не е поканет апсолутно никој од Европа, ниту од Киев. Шефот на украинската дипломатија, Андриј Сибиха, предупреди дека ваквата средба без учество на Украина „само го охрабрува Путин да ја продолжи оваа војна“.

Поради ваквото отворено договарање меѓу суперсилите и целосното заобиколување на Европа, многу аналитичари претстојната средба во Кина, според нејзиното значење, веќе ја споредуваат со средбата во Јалта или со Виенскиот конгрес, пишува „Index.hr“.