Станува збор за тестот на станување од столче (англ. sit-to-stand test), кој физиотерапевтите често го користат кај своите пациенти. Клиничкиот доцент по физикална терапија на колеџот „Lebanon Valley“ во Пенсилванија, Џозеф Хрибик, за „HuffPost“ објаснува дека ова наизглед едноставно движење бара истовремена работа на повеќе системи во телото: сила во колковите и нозете, рамнотежа, координација, подвижност на зглобовите и доволна физичка подготвеност за движењето да се повтори повеќе пати. Затоа, тестот овозможува брз увид во вкупната функционална способност на една личност.

Силата и мускулната моќ се намалуваат со возраста, што влијае врз секојдневните активности, како качувањето по скали или одржувањето рамнотежа кога ќе се сопнеме. Хрибик наведува дека истражување спроведено на повеќе од 11.000 постари лица покажало поврзаност меѓу слабата мускулна моќ при станувањето и ограничената подвижност, како и тешкотиите при извршувањето на секојдневните активности. Во истражувањата, постарите лица што успешно го поминувале тестот покажувале и подобри когнитивни способности.

Вонредната професорка на Универзитетот „St. Augustine“ за здравствени науки, Хејзел Андерсон, предупредува дека тестот не е пророштво за долговечноста, туку еден од показателите, заедно со брзината на одење, рамнотежата и силата на стисокот на шаката.

Како се изведува тестот?

Столчето треба да се потпре на ѕид, а потоа да седнете со стапалата рамно поставени на подот и со прекрстени раце на градите. Потоа станувате до целосно исправување на колковите и колената и повторно седнувате, без да си помагате со рацете. Се брои колку повторувања ќе направи лицето за 30 секунди.

Според упатствата на американскиот Центар за контрола и превенција на болести (CDC), маж на 60-годишна возраст треба да направи најмалку 14, а жена најмалку 12 повторувања. Послабиот резултат значи дека е потребна дополнителна процена на ризикот од паѓање.

Ориентациски, здраво лице во дваесеттите и триесеттите години треба лесно да може да направи повеќе од 20 повторувања, а физички активното младо лице може да надмине и 30.

Како вежба, клекнувањата со помош на столче може да се изведуваат и со помош на рацете или со повеќе столчиња, во две до три серии од 8 до 12 повторувања.

„Силата и мускулната моќ можат да се тренираат и во длабока старост“, вели Хрибик.

Сепак, ако лицето мора да се потпира на наслонот за да се оттурне или да се заниша за да стане, особено ако притоа има падови, вртоглавица, болка или отежнато одење, се советува да се обрати кај лекар.

Резултатот од тестот треба да се смета за ориентациски показател, а не за конечна оценка на здравјето. Според CDC, лицата постари од 60 години кои не го достигнуваат минималниот број повторувања за својата возраст и пол имаат зголемен ризик од паѓање и треба да бидат подложени на дополнителна процена кај лекар или физиотерапевт.

Кај помладите лица, слабиот резултат најчесто укажува на недоволна физичка активност и послаби мускули на нозете, што може да се подобри со редовно вежбање. Од друга страна, добриот резултат не гарантира долг живот, но покажува дека телото располага со резерва на сила и подвижност потребна за секојдневните обврски.