Новата процена на достапните докази сугерира дека популарноста на таквите додатоци во исхраната расте побрзо од научната заснованост на тврдењата што ги придружуваат.

Трудот е објавен во списанието „Journal of Cosmetic Dermatology“, а автори се биостатистичарот Дејвид Роберт Грајмс од колеџот Тринити во Даблин, Ирска, и дерматологинката Анџали Махто од Велика Британија.

Тие објаснуваат зошто истражувањата за суплементите со колаген за ублажување на стареењето на кожата се полни со пропусти, пишува „Science Alert“.

Кога Грајмс и Махто анализирале две метаанализи објавени во 2021 и 2023 година, пронашле грешки, вклучувајќи мешање различни статистички показатели.

Едната метаанализа дури прикажала статистички незначаен резултат како значаен.

Кога Грајмс и Махто ги исправиле тие податоци, не пронашле статистички значајна врска меѓу дозата колаген и подобрувањето на хидратацијата или еластичноста на кожата.

„И покрај растечката популарност на суплементите со хидролизиран колаген како интервенција против стареењето на кожата, сегашната база на клинички докази останува методолошки кревка, недоследна и подложна на пристрасност“, заклучуваат Грајмс и Махто.

„Колагенот можеби сепак има место во дерматологијата, но засега неговото промовирање како потврдена интервенција против стареењето е прерано и научно неодржливо“, наведуваат авторите.

Бестселери меѓу суплементите

Денес се чини дека речиси секој производ против стареење на кожата на пазарот ветува зголемување на нивото на колаген во кожата, а оралните форми на колаген во последните години станаа бестселери меѓу производите за зачувување на здравјето на кожата.

Младите инфлуенсерки на социјалните мрежи, како Кајли Џенер и Хејли Бибер, сè почесто го вклучуваат колагенот во своите објави, тврдејќи дека суплементите се дел од нивната секојдневна рутина, а нивните следбеници внимателно го следат тој тренд.

Дерматолози како Махто велат дека сè почесто се среќаваат со пациенти што веќе користат суплементи со колаген или се распрашуваат за нив како начин за зачувување на здравјето на кожата.

Меѓутоа, има малку докази дека тие навистина дејствуваат, а и тие се предмет на расправи.

Неодамнешен преглед на истражувањата покажал дека суплементите со колаген се поврзани со одредени подобрувања на еластичноста и хидратацијата на кожата, при што поголеми ефекти биле пријавувани при подолга употреба.

„На прв поглед, таквите резултати сугерираат дека колагенските суплементи навистина можат да ублажат некои аспекти на стареењето на кожата. Меѓутоа, постојат сериозни методолошки проблеми што ги ослабуваат овие оптимистички заклучоци“, пишуваат Грајмс и Махто.

На пример, огромното мнозинство студии вклучени во споменатите метаанализи биле финансирани од индустријата или меѓу авторите имало истражувачи поврзани со производителите на колаген.

Покрај тоа, многу испитувања биле мали и значително се разликувале според популацијата што ја проучувале (помлади наспроти постари испитаници), дневната доза колаген и времетраењето на третманот.

Тоа ја намалува можноста за споредување на резултатите меѓу студиите во големите прегледни анализи.

Така, на пример, во една метаанализа што ја разгледувале Грајмс и Махто, дневните дози колаген варирале од 0,3 до 10 грама дневно, што претставува повеќе од 30-кратна разлика.

Да не зборуваме за тоа дека некои претходни испитувања ги комбинирале суплементите со колаген со други биоактивни состојки.

„Присуството на други потенцијално активни супстанции покрај колагенот може самостојно да влијае врз хидратацијата, еластичноста или изгледот на кожата, било позитивно или негативно“, објаснуваат Грајмс и Махто.

„Претходните метаанализи и истражувања вложиле многу малку напор за да го земат предвид ова методолошко ограничување, поради што е уште потешко забележаните ефекти да му се припишат токму на хидролизираниот колаген.“

Може ли колагенот од напитокот да стигне до кожата

Хидролизираниот колаген е форма на колаген разложен на пептиди. Затоа полесно се раствора, а можно е и полесно да се вари. Меѓутоа, прашање е колку од тој материјал навистина стигнува назад до кожата и придонесува за нејзиниот пополн изглед.

Некои студии на животни сугерираат дека тоа се случува до одреден степен, но истражувања на луѓе сè уште недостигаат.

Рандомизираните клинички испитувања можат да укажат на постоење одреден ефект, но повеќето досегашни траеле само осум до 12 недели. Постои и можност плацебо-препаратите користени во некои студии да не биле доволно уверливи.

Колагенот има специфичен вкус и создава специфично чувство во устата, па ако учесниците можеле да ја препознаат разликата меѓу препаратот и плацебото, тоа би ја компромитирало плацебо-контролата.

Земајќи ги предвид сите овие компликации, Грајмс и Махто сметаат дека суплементите со колаген не треба да бидат дел од рутинската здравствена нега додека поригорозни истражувања не покажат поинаку.

„Додека не се појават такви докази, оралната суплементација со колаген не треба да се промовира ниту да се препорачува во дерматолошката практика“, стои во студијата.

„Националните стручни здруженија, како Британското здружение на дерматолози („BAD“), Европската академија за дерматологија и венерологија („EADV“), како и релевантните регулаторни тела, треба да размислат за издавање насоки со кои клиничарите би се советувале да не препорачуваат суплементи со колаген за стареење на кожата во отсуство на висококвалитетни и независни докази“, заклучуваат авторите.

Истражувањето е објавено во списанието „Journal of Cosmetic Dermatology“.