На Европа ѝ се закануваат „огнени облаци“: Еве што се тие и зошто дополнително ги влошуваат големите пожари

Точка

27/07/2026

21:35

448

Големина на фонт

а а а

Додека Франција и Шпанија се борат со еден од најтешките бранови шумски пожари во последните години, експертите предупредуваат на редок, но исклучително опасен феномен – пирокумулонимбусни облаци (pyrocumulonimbus или pyroCb), познати и како „огнени облаци“.

Станува збор за моќни бурни системи што ги создаваат самите пожари и кои можат дополнително да го забрзаат нивното ширење, пишува Гардијан.

Што се огнените облаци?

Пирокумулонимбусните облаци се создаваат кога големи и исклучително интензивни шумски пожари ослободуваат огромни количества топлина и енергија. Жешкиот воздух и чадот нагло се издигнуваат во атмосферата, а како што се искачуваат на сè поголема височина, воздухот се лади, влагата кондензира и се формира огромен бурен облак.

Ваквите облаци можат да достигнат височина од 10 до 15 километри и да ја пробијат границата на стратосферата. Поради нивната моќ, НАСА ги опишува како „змејови што исфрлаат оган меѓу облаците“.


Австралискиот експерт за пожари Рик Мекреј од Универзитетот во Нов Јужен Велс објаснил дека станува збор за вистинска грмотевична бура што се формира во облакот од чад над пожарот, при што зафаќа огромни делови од атмосферата и значително влијае врз развојот и ширењето на пожарот.

Зошто се толку опасни?

Најголемата опасност од пирокумулонимбусните облаци е тоа што создаваат сопствени временски услови. Тие можат да предизвикаат силни и непредвидливи налети на ветер, кои дополнително го разгоруваат огнот и го забрзуваат неговото ширење.


Освен тоа, овие облаци можат да создаваат молњи кои предизвикуваат нови пожари на километри оддалеченост од главното жариште, со што ситуацијата на теренот дополнително се усложнува.

Експертите предупредуваат дека појавата на огнен облак јасно укажува дека пожарот достигнал исклучително опасна фаза и ја потврдува оправданоста за евакуација на населението.

Сè почеста појава

Пирокумулонимбусните облаци првпат почнаа почесто да се регистрираат во Австралија на почетокот на овој век, а во последните години се појавија и за време на големите шумски пожари во Калифорнија.


Доколку се потврди нивната појава за време на актуелните пожари, тоа ќе биде првиот официјално регистриран случај на ваков феномен во Франција.

Климатските промени го зголемуваат ризикот

Научниците истакнуваат дека климатските промени создаваат сè поповолни услови за појава на екстремни шумски пожари, но и за формирање на огнени облаци. Не станува збор само за повисоки температури, туку и за сложени промени во атмосферата, временските обрасци и сушењето на почвата.


Климатските модели покажуваат дека ваквите екстремни појави во иднина би можеле да станат уште почести и поинтензивни.

Актуелните пожари во јужна Европа избувнаа среде туристичката сезона, по повеќемесечната суша и серијата топлотни бранови што ја исушија вегетацијата. Метеоролозите предупредуваат дека Франција ја очекува нов бран на екстремни горештини, со температури кои локално би можеле да достигнат и до 40 Целзиусови степени.


Според експертите, токму комбинацијата од екстремна жештина, суша и нестабилна атмосфера создава идеални услови за формирање на пирокумулонимбусни облаци и дополнително ја отежнува борбата против големите шумски пожари.