Намирници кои најчесто предизвикуваат труење со храна на летните собири

Точка

16/06/2026

17:40

456

Големина на фонт

а а а

Иако јадењата со мајонез често се сметаат за главен виновник за стомачните проблеми по летните дружби, се покажало дека тие не се најголемата опасност на скарата. Мајонезот со генерации има лоша репутација, но експертите за безбедност на храната истакнуваат дека тој ретко е вистинската причина за проблемите. Вистинските ризици се кријат во исеченото овошје, лиснатиот зеленчук, недоволно печеното месо, вкрстената контаминација и храната која предолго стои на летните горештини, пишува „Serious Eats“.

„Мајонезот стана еден од најпогрешно разбрани негативци кога станува збор за безбедноста на храната“, вели д-р Дарин Детвајлер, експерт за безбедност на храната, автор и професор на Универзитетот „Northeastern“. Ако мајонезот не е виновникот, тогаш кои се најчестите осомничени? Верувале или не, многу често проблемот доаѓа од наизглед безопасниот зеленчук.

Намирници од кои најлесно може да се разболите ова лето

Труењето со храна на скара најчесто не го предизвикува една единствена „лоша“ намирница. Поголемиот проблем е она што се случува кога храната со часови стои на летна жештина.

Откако храната ќе влезе во таканаречената опасна температурна зона – помеѓу 4,4°C и 60°C – бактериите можат забрзано да се размножуваат.

Затоа намирниците кои на пладне изгледаат сосема безбедни можат да станат значително поризични до средината на попладнето. Ако на тоа се додадат вкрстена контаминација, неправилно складирање и неколку лоши навики при ракување со храната, добивате рецепт за сериозни проблеми следниот ден.

Сепак, одредени намирници почесто се поврзуваат со епидемии на труење со храна отколку други.


Овошје и зеленчук

„Многу потрошувачи сметаат дека зеленчукот е сам по себе безбеден затоа што е здрав“, вели Детвајлер. „За жал, токму лиснатиот зеленчук често се поврзува со бројни епидемии предизвикани од бактерии како E. coli, салмонела и листерија.“

Истото важи и за сочните парчиња овошје.

„Откако овошјето ќе се исече, ја губи својата природна заштитна надворешна бариера“, објаснува Детвајлер. „Бактериите многу брзо се размножуваат на влажните исечени површини, особено во текот на жешките летни денови. Многу луѓе никогаш не би оставиле сирово пилешко со часови на маса за пикник, но редовно го прават тоа со исечено овошје. Токму тоа е проблемот.“

Месо

Хамбургерите, пилешкото месо и другите видови протеини и понатаму се меѓу најчестите причинители на проблеми на скара, особено кога не се испечени на безбедна температура.

Кога подготвувате месо на скара, внимавајте тоа да биде добро испечено и да не остане полусирово.


Мраз

Не го потценувајте мразот, чија безбедност многумина ја земаат здраво за готово.

Мразот може да се контаминира кога луѓето го допираат со неизмиени раце, го вадат со чаши за пијалак или кога се чува во ладилници покрај пакувања со храна што протекуваат и валкани лименки.

„Реалноста е дека многу луѓе се повнимателни со хамбургерите отколку со мразот кој завршува во пијалакот на секој гостин“, вели Детвајлер. „Мразот е храна. Тоа е наједноставното правило.“

Совети за безбедност на храната во лето

Постојат многу правила за безбедност на храната кои вреди да се почитуваат во текот на целата година. Но пикниците и скарите претставуваат посебен предизвик бидејќи храната се изнесува од контролирана кујнска средина директно на летните горештини.

Еве на што треба најмногу да внимавате:


Чувајте ја храната надвор од опасната температурна зона

Честа причина за труење со храна се намирниците кои предолго стоеле на несоодветна температура.

Општо правило е храната да не се остава надвор повеќе од два часа на собна температура, а само еден час кога надворешната температура е повисока од 32°C.

Ладната храна треба да остане ладна, а топлата – топла.

Измијте ги лиснатиот зеленчук и овошјето и чувајте ги на ладно

Доколку е можно, купувајте цели главици салата и цело овошје, а потоа темелно измијте ги.

Лиснатиот зеленчук треба да се мие во неколку плакнења со ладна вода, додека целото овошје треба добро да се измие пред сечење на чиста даска.

По подготовката, сè треба да се чува на ладно до сервирањето.


Внимавајте како го одмрзнувате и подготвувате месото

Не е важно само колку добро ќе го испечете месото, туку и начинот на кој го одмрзнувате.

Најбезбедни методи се одмрзнување во фрижидер или под ладна проточна вода со редовно менување на водата.

Кога печете месо, приборот што го користите за сирово месо никогаш не смее да се меша со приборот за сервирање.

Истото важи и за клештите, ножевите, даските за сечење, чиниите и садовите.

Секогаш обезбедете доволно одделен прибор за различните намирници што ги послужувате.

Третирајте го мразот како храна

„Ако мразот ќе се користи во пијалаци, треба да се третира исто како и секоја друга намирница. Избегнувајте да го допирате со голи раце. Користете чисти лопатки или клешти. Никогаш не користете мраз за пијалаци ако претходно бил во ладилник во контакт со садови за храна, лименки, шишиња или пакувања со сирова храна“, предупредува Детвајлер.

Со неколку едноставни навики можете значително да го намалите ризикот од труење со храна и безгрижно да уживате во летните дружби, скари и пикници.