Во Египет се апсат млади Тиктокерки, обвинети за непристоен содржини

Точка

29/08/2025

18:11

447

Големина на фонт

а а а

Египетските власти уапсија повеќе тинејџери-инфлуенсери на „TikTok“ со милионска публика, а во последните недели притворија десетици млади луѓе под обвиненија кои се движат од „кршење на семејни вредности“ до „перење пари“.

Полицијата објави дека има десетици апсења, а обвинителството соопшти дека води истрага во најмалку десет случаи за наводна незаконска финансиска добивка. Властите воведоа забрани за патување, замрзнување на имот и конфискација на уреди.

Критичарите велат дека оваа ескалација е дел од поширокиот напор на државата да ја контролира јавната комуникација и да го регулира однесувањето во земја каде социјалните мрежи долго време претставуваа една од ретките алтернативи на традиционалните медиуми, кои главно се под државна контрола.

Многумина од уапсените беа само деца кога активистите во 2011 година го користеа „Facebook“ за мобилизација на протестите што го соборија долгогодишниот претседател Хосни Мубарак.

Адвокатите предупредуваат дека законите за „непримерна содржина“ се крајно нејасни. Властите имаат право да го прегледаат целиот каталог на објави од "TikTok"-инфлуенсерите и, доколку пронајдат само една објава која ќе ја сметаат за несоодветна, нивните приходи може да се прогласат за незаконски.

„Можеби сум вознемирила или кажала лоша шега“

Мариам Ајман, 19-годишна девојка која собра 9,4 милиони следбеници објавувајќи видеа уште од училишни денови под името „Suzy El Ordonia“, е во затвор од 2 август. Таа се соочува со обвиненија за „дистрибуција на непристоен содржини“ и „перење“ 15 милиони египетски фунти (околу 26.000 евра).

Министерството за внатрешни работи соопшти дека била уапсена поради примени пријави за нејзините објави. Во својот последен видео-запис, објавен ден пред апсењето, изгледаше свесна дека се соочува со закана.

„Египќаните не се апсат само затоа што се појавуваат на "TikTok"“, рече таа.

Призна дека можеби во претходни видеа „вознемирила, пцуела или кажала лоша шега“, но нагласи дека тоа било „начин на изразување фрустрација, а не поттик за младата генерација да го следи примерот“.

Нејзиниот адвокат Марван ал-Гинди одби директно да коментира за случајот, но истакна дека законите за непристојност се применуваат произволно:

„Постои закон кој криминализира непристојни дејства, но она што навистина ни треба е конзистентна примена и јасни правила – не само за "TikTok", туку и за сите платформи“, рече тој. Нејзиниот главен профил на "TikTok" изгледа е веќе избришан.

Патот до славата

Патот до "TikTok"-славата во Египет, како и насекаде во светот, изгледа случаен. Сози, како и милиони други тинејџери, започнала да објавува видеа од своето секојдневие и утрински рутини на шминкање.

Еден од нејзините преноси во живо пред неколку години стана вирален кога одговори на коментар од нејзиниот татко – автобуски кондуктер – со римувана арапска досетка, која брзо беше хит низ целата земја.

Набрзо собра милиони следбеници кои ја гледаа како дели оброк со пријатели или танцува со улични музичари во Турција. Дури 31 милион луѓе ја гледаа додека се фотографира со своето момче.

Но, дури и таквите оптимистички видеа без директна политичка содржина можеа да се протолкуваат како критика на секојдневните тешкотии.

Во едно интервју за поткаст снимено пред апсењето, Сози изјави дека, доколку имала 10 милиони египетски фунти, половина би ги потрошила за преселување на семејството во подобар дом, отворање продавница за своите родители и упис на сестрата во приватно училиште за подобро образование.

Набрзо потоа беше уапсен и водителот на поткастот, Мохамед Абдел Ати.

Обвинителството повикува граѓани да пријавуваат

Обвинителството се потпира на широко дефинирана одредба од законот за сајбер-криминал од 2018 година, која криминализира „секое прекршување на принципите или семејните вредности на египетското општество“, објаснува адвокатката на „EIPR“ Лобна Дарвиш.

Овој широк стандард доведе до тоа "TikTok"-инфлуенсерите да бидат апсени дури и за содржини кои не би биле сметани за непристојни на традиционалната телевизија, вели Дарвиш.

Како што кампањата се интензивира, обвинителите ги повикуваат граѓаните да пријавуваат „неморални“ содржини. Самото Министерство за внатрешни работи на својот TikTok-профил објави коментари под стотици видеа, предупредувајќи креатори да се придржуваат кон моралните стандарди.

Тиктокерите во последно време се преплавени со коментари кои ги обвинуваат за неморал. Некои дури шират и непотврдени тврдења дека инфлуенсерите водат мрежа за трговија со органи.

Дарвиш додава дека кампањата веќе не се насочува само кон жени кориснички на "TikTok" туку и кон луѓе со поинакви религиски ставови или припадници на ЛГБТ-заедницата. Некои лица биле истражувани дури и за приватни содржини што не биле јавно објавени, но протекле од нивните телефони.